De groene tafel

Première: 1932, Essen

Periode: Expressionisme in de dans

Kurt Jooss , een belangrijke leerling van von Laban , behield nog iets van de grondbeginselen van de academische ballettechniek, maar combineerde deze met de nieuwe expressionistische principes.
Heel beroemd werd zijn choreografie De Groene Tafel, waarin afwisselend satirische scenes van vergaderende hoge heren en de taferelen van een verwoestende oorlog te zien waren. Een indrukwekkend manifest tegen de vernietigingsdrift van de mens , dat nu ook nog op het repertoire van dansgezelschappen een belangrijke plaats heeft.
Enige vernieuwingen die Jooss in zijn ballet doorvoert: het weglaten van een illustratief decor , het suggereren, in plaats van het illustreren van een omgeving en een klimaat in spel, beweging en sfeer.
Jooss werd geïnspireerd door afbeeldingen van middeleeuwse dodendansen . Het stuk was door hem niet bedoeld als maatschappijkritiek, al werd het door sommigen wel beschouwd als het eerste politieke ballet, maar maakt vooral veel indruk als een aanklacht tegen het voeren van oorlog. De Groene Tafel laat zien dat, terwijl diplomaten aan de onderhandelingstafel zelf buiten schot blijven, in de strijd de Dood de enige echte overwinnaar is.
Het dansstuk begint en eindigt met een pantomime door gemaskerde, uiterst beleefde diplomaten aan een conferentietafel. De dansscènes schilderen op een subtiele, vaak ontroerende manier het lot van de soldaten, een verzetsstrijder, een jong meisje, een oude moeder en een oorlogsprofiteur.
Belangwekkend is dat Jooss aan de Dood steeds een ander karakter heeft gegeven, bij ieder van de personen die door de Dood worden weggehaald. Voor de oude moeder bijvoorbeeld is de Dood een troostende ouderfiguur die haar als een kind in zijn armen neemt, terwijl de Dood zich als een minnaar buigt over het jonge meisje.
Dramatisch hoogtepunt is de aangrijpende, verstilde reidans waarbij de Dood ( Jooss ' eigen glansrol), als in een middeleeuwse dodendans , triomfantelijk de stoet van slachtoffers aanvoert.
De Groene Tafel kan, ook al was dat niet Jooss ' vooropgezette bedoeling, worden gezien als een van de eerste voorbeelden van maatschappijkritiek in de dansgeschiedenis.
De muziek is van Fritz Cohen.

Het duurde een halve eeuw voordat benaderingswijze van Jooss voet aan de grond kreeg in het academische ballet.
Het Nationale Ballet bracht in 1965 De Groene Tafel op het repertoire en heeft de voorstelling daarna ook nog opgevoerd in 1996.
In de jaren zeventig voerden academische balletgroepen in de hele wereld Jooss ' choreografie ën uit.