Première: 1892, Mariinsky Theater, St Petersburg
Periode: Een Russische dansrevolutie
in Europa!
Door: Wayne Eagling (choreografie), Lev Ivanov (choreografie), Toer van Schayk (choreografie, toneelbeeld), Marius Petipa (libretto), Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (muziek)
Een geheimzinnige gast arriveert op het Kerstfeest van de familie Stahlbaum. Het is Heer Drosselmeyer en hij geeft de kinderen cadeaus: Fritz krijgt een soldatenpak, Clara een notenkraker in de vorm van een soldaat.
's Nachts sluipt Clara de trap af om de notenkraker te pakken. Dan verschijnt Drosselmeyer. De speelgoedfiguren komen tot leven. De Notenkraker vecht met de slechte Muizenkoning en wordt door Drosselmeyer in een knappe prins veranderd.
De prins neemt Clara mee op een magische reis. Eerst gaan ze naar het Land van Sneeuw, waar ze de Sneeuwkoningin ontmoeten.
Dan naar het Land van Snoepgoed. De Suikertaartfee eert hen met een divertissement : dat bestaat uit een Oosterse koffiedans, een Chinese theedans, een Franse herderinnendans, een Russische dans en een Bloemenwals.
De Suikertaartfee en haar Cavalier dansen een grand pas de deux , waarna Clara opeens thuis is en zich afvraagt of het een droom was.
Wayne Eagling en Toer van Schayk maakten voor Het Nationale Ballet een nieuwe typisch Nederlandse versie, Notenkraker en Muizenkoning, waarin het verhaal zich afspeelt op Sinterklaasavond in een Amsterdams grachtenpand.
Dit betoverende sprookjesballet , oorspronkelijk in een choreografie van Ivanov naar een libretto van Petipa speelt zich in de oorspronkelijke versie af op Kerstavond.
De vele verschillende thema’s in het verhaal worden in schitterende dans vormgegeven. Spectaculaire pas de deux , groepsdansen zoals de vervaarlijke strijddans, de exotische Spaanse dans, de Bloemenwals etc. etc. Maar bijna even zo belangrijk in dit sprookjesballet is de enscenering; de belichting, de decors en kostuums, de poppen, de wonderbaarlijke gedaanteverwisselingen, de spannende figuren.
Wayne Eagling en Toer van Schayk maakten voor Het Nationale Ballet een nieuwe versie, Notenkraker en Muizenkoning, waarin het verhaal zich afspeelt op Sinterklaasavond (i.p.v. in de Kerstnacht zoals in de andere versies) in een Amsterdams grachtenpand.
Wayne Eagling en Toer van Schayk hebben veel veranderd aan de oude uitvoering van De Notenkraker. Daarin wordt de overgang van de echte naar de droomwereld aangegeven doordat de kerstboom op het toneel ineens begint te groeien en monsterlijke proporties aanneemt. Maar de kerstboom is geschrapt uit de rekwisietenlijst, vooral op aandringen van Toer. Wayne, die uit Canada komt en is opgegroeid met de Angelsaksische kersttraditie, had er aanvankelijk wel moeite mee dat er in hun Notenkraker en Muizenkoning geen kerstboom zou komen. Het hele verhaal over deze versie vind je hier.
Overigens staan de vele versies van dit ballet elk jaar rond de Kerstdagen op het repertoire van menig balletgezelschap.
Alle denkbare info over dit ballet vind je op deze site in het Engels.