Première: 04-02-1877, Maryinski Theater in St.Petersburg
Periode: Romantisch ballet in Rusland
Door: Marius Petipa (choreografie)
Solor, een jonge Indiase krijger, is verliefd op een tempeldanseresje (oftewel een Bayadère zoals die daar worden genoemd), Nikiya. De grote Brahmaan (de heerser) wil echter Nikiya ook als vrouw. Solor neemt dan genoegen met Gamsatti, de dochter van de Radja, en verlooft zich met haar. Op het feest moet Nikiya komen dansen. Ze krijgt een mand met bloemen, waarvan ze denkt dat die afkomt van Solor, maar in werkelijkheid is het kado afkomstig van Gamsatti en de Radja en die hebben een gifslang in de mand gedaan. Nikiya wordt gebeten. De Grote Brahmaan kan wel voor tegengif zorgen maar dan moet Nikiya wel met hem trouwen. Zij weigert echter het tegengif omdat ze nog steeds gek is op Solor en kiest ervoor om te sterven. Tijdens de bruiloft van Solor en Gamsatti wordt de tempel waar de huwelijksinzegening plaats vindt getroffen door de bliksem en komt iedereen om het leven. In het hiernamaals worden Solor en Nikiya dan tenslotte voor eeuwig met elkaar verenigd.
Met zijn exotisch gegeven en het gebruik van etherische personages is La Bayadère een typisch voorbeeld van het romantische ballet.
Petipa baseerde zijn libretto op de Indische verhalen Sjakuntala en De Kleiwagen.
Het gedeelte gewijd aan Het Rijk der Schaduwen wordt ontegenzeggelijk gerekend tot een van de meesterwerken van het klassieke balletrepertoire. Het is een tableau waarin de talenten van de prima ballerina en de danseressen van het corps de ballet ons de adem doen inhouden. Maar in La Bayadère creëerde Petipa ook een mannelijke rol van formaat. Solor is immers de spil van het verhaal. Zowel Nikia als haar rivaal Gamzatti worden verleid door zijn virtuoze sprongen en heroïsch temperament.
Ruim 125 jaar na zijn creatie in St.-Petersburg, lang na het verdwijnen van andere 'exotische' balletten gebaseerd op vergelijkbare intriges, blijft deze productie het publiek boeien. De reden hiervan is eenvoudig te zoeken in de choreografie van Marius Petipa en de kansen die deze biedt aan solisten en corps de ballet om erin te schitteren.
Na zijn première in 1877 werd La Bayadère bijna onafgebroken in Rusland verder gedanst. Maar West-Europa leerde dit ballet pas in 1961 kennen, toen het Kirov Ballet een uitgebreide tournee maakte, o.m. langs de hoofdsteden Londen en Parijs (waar Rudolf Nureyev destijds asiel aanvroeg).
Meer weten over het aantal versies van dit ballet? Ga dan naar deze engelstalige site.