Première: 13-06-1911, Théâtre du Châtelet in Parijs
Periode: Een Russische dansrevolutie
in Europa!
Door: Michel Fokine (choreografie), Igor Stravinsky (muziek)
Petroesjka wordt door velen beschouwd als het grootste meesterwerk van het Russische ballet.
Het libretto is geïnspireerd door Russische volksverhalen.
Het gaat over drie marionetten die te maken hebben met personages van de commedia dell'arte; Petroesjka is vergelijkbaar met Pierrot en de Ballerina met Colombine, terwijl men de Moor kan vergelijken met de zwarte helpers uit de Italiaanse commedia dell'arte en de Charlatan met de kwakzalverige Dokter.
De gekwelde en vertwijfelde Petroesjka koestert een onbeantwoorde liefde voor de kokette Ballerina, die alleen oog heeft voor de indrukwekkende, sterke maar domme Moor. De poppen worden gemanipuleerd door goochel- of toverkunsten van de Tovenaar of Charlatan. Deze is een kermisklant die tijdens een carnavalsfeest zijn marionetten lijkt te betoveren en doordoor zijn publiek in zijn ban brengt, waarbij realiteit en poppenspel versmelten. Petroesjka komt in opstand tegen zijn lot maar moet dat met de dood bekopen. Aan het slot blijkt zijn ziel echter onsterfelijk te zijn. Hierdoor wordt Petroesjka wel gezien als symbolisch voor het Russische volk, dat weigert zich te laten knechten.
Sommigen zien het ballet dan ook als een voorbode voor de Russische Revolutie.
Petroesjka (1911), op muziek van Stravinsky , is gebaseerd op een Russisch volkssprookje over liefde en jaloezie, met drie poppen in de hoofdrol, onder wie de gevoelige, machteloze Petroesjka.
Fokine maakte er een magisch spektakel van tegen het decor van een Russische jaarmarkt, waarop een kleurrijke stoet aan kermisklanten, straatventers en –artiesten voorbijtrekt.
Fokine hield zich strikt aan de klassieke driedeling van de balletrollen.
Petroesjka is een echte karakterrol , met expressieve bewegingen met een pantomime karakter. Angst en hulpeloosheid wordt uitgebeeld door letterlijk te dansen met knikkende knieën.
De Ballerina, een van de andere rollen, laat de dans d’ecole zien, waarbij stijf uitgevoerde academische dansthema’s op humoristische manier de ijdelheid en oppervlakkigheid van haar karakter benadrukken.
Een geestig hoogtepunt is de parodie op een romantische pas de deux wanneer de Ballerina de Moor als een willoos ding manipuleert.
De Moor is een semi-karakterrol en combineert traditionele dansthema’s en acrobatische bewegingen, en portretteert zo zijn domme kracht.
In de groepsscènes worden zowel pure pantomime als authentieke Russische volksdansen vertoond en zij zijn zo geënsceneerd dat ieder lid van het ensemble een eigen, zo persoonlijk mogelijke bijdrage kan leveren aan de kermisvierende menigte.
De massascènes vormen een perfect geregisseerde chaos, waarbij je ogen en oren tekort komt.
Behalve de nodige versies van Petroesjka in het theater is deze voorstelling twee maal verfilmd: een keer in de 70er jaren van de vorige eeuw met Nureyev in de titelrol,en later nog een keer in de jaren 80 van de vorige eeuw.
Meer weten en zien? Klik hier ! In het Engels.