Scheherazade

Première: 04-06-1910, Parijs, Opéra Garnier

Periode: Een Russische dansrevolutie
in Europa!

Door: Vaslav Fomitsj Nijinsky (dans), Nicolai Rimsky-Korsakov (muziek), Serge Diaghilev (productie), Leon Bakst (toneelbeeld)

Voor de dansthema's van deze voorstelling had Fokine zich laten inspireren door Perzische miniaturen (boekillustraties).
Dit exotische uitgangspunt bleek een gouden greep: mede door het oosterse karakter had het ballet buitengewoon veel succes. De oogverblindende decors en kostuums ontworpen door Leon Bakst hadden nog vele jaren na de première grote invloed op mode en binnenhuisarchitectuur uit die jaren. Hij bracht een revolutie teweeg in theaterontwerpen. Zijn gedurfde kleurgebruik lanceerde nieuwe modes en beïnvloedde de decoratie van het interieur voor meer dan één decennium.
Zelfs nog in 1925 werd 'Scheherazade' bij een opiniepeiling in Londen vermeld als het meest geliefde ballet van het repertoire.
'Scheherazade' is representatief voor Diaghilevs eerste periode - de Russisch-oosterse fase, met zijn combinatie van overdadige ontwerpen, seks en geweld. Het decor zelf lokte bij elke voorstelling in Parijs langdurig applaus uit. De orgiescène, waarin de haremdames gebruik maken van de afwezigheid van hun echtgenoot om zich in te laten met een groep gespierde negers, ontlokte kreten van ongeremde bijval.
Telkens wanneer de schuldigen werden ontdekt en de Sultan zijn bloedige wraak nam, raakten de toeschouwers eveneens in extase.

Na de première in 1910 waarin o.a. Nijinsky in de rol van een 'bijna dierlijke, wellustige' slaaf, die door de sultansfavoriete wordt uitverkoren, heel veel succes had, is dit ballet vele malen opgevoerd en staat nog steeds op het repertoire van grote balletgezelschappen.

De opvoering van Rimsky-Korsakov's Sheherazade door Les ballets Russes in Parijs, heeft een onmiskenbare invloed gehad op de mode na 1910.
De door Leon Bakst ontworpen exotische, fel gekleurde kostuums vormden voor Paul Poiret, een zeer bekend modeontwerper uit die tijd, een nieuwe inspiratiebron. Zijn ontwerpen, zoals tunieken en kimono's, gaven blijk van oosterse invloeden en hij creëerde een nieuw silhouet: slank en soepel. De muziek is van Rimsky Korsakov.