Het Zwanenmeer

Première: 04-03-1877, Moskou

Periode: Romantisch ballet in Rusland

Door: Lev Ivanov (choreografie), Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (muziek)

Dit ballet is ontstaan in de romantiek,een tijd waarvan het gevoel, de droom, de vlucht naar het verleden, het exotische en het onbereikbare de hoofdkenmerken waren.
Ivanov , die later de 2e en 4e acte gechoreografeerd heeft, liet de danseressen van het corps de ballet zich als witte zwanen over het podium heen bewegen en liet de armen van de danseressen wieken als vleugels. Dit was puur ballet blanc : in groepen dansende ballerina's die samen gevoels en stemmingsbeelden uitvoerden.
De subtiele ballets blanc van Ivanov , de spectaculaire dansen voor het hof van Petipa en de verhalende muziek van Tsjaikovski maken `Het Zwanenmeer` onvergetelijk, van begin tot eind een lust voor oog en oor van jong en oud.

De eerste versie van 'Het Zwanenmeer' met een choreografie van Julius (Wentzel) Reisinger en op muziek van Tsjaikovski ging in het Bolshoi Theater, in Moskou op 4 Maart, 1877 in première en werd een regelrechte flop. Pas de latere versie van Petipa en Ivanov die in het Maryinsky Theater in St. Petersburg op 27 januari 1895 in première ging is de wereldberoemde klassieker die wij zo goed kennen en die door talloze gezelschappen van over de hele wereld gespeeld is.
Hoewel ons land al in 1937 kennismaakte met Het Zwanenmeer, dateert de eerste - en tot nu enige Nederlandse versie van het ballet uit 1988. Choreograaf en toenmalig artistiek leider van Het Nationale Ballet Rudi van Dantzig liet zich daarbij vooral inspireren door Tsjaikovski ; door zijn muziek, maar ook door zijn brieven en dagboeken. Van Dantzig respecteerde de overgeleverde delen van Petipa's en Ivanovs choreografie, maar voor het overige koos hij voor een minder oppervlakkige, meer menselijke interpretatie, waardoor zijn productie uitblinkt in emotionele zeggingskracht en geldt als een mijlpaal in de Nederlandse dansgeschiedenis.

Als je een idee wilt krijgen van het aantal versies en interpretaties van deze voorstelling moet je hier maar eens gaan kijken. Je moet wel Engels kennen.